سیره عملی و رفتاری

موضع امام سجاد در شورش ابن زبیر

شورش عبدالله بن زبیر، حرکتی الهی و در راستای اهداف ائمهی معصومین علیهمالسلام نبود. بلکه هدف از آن، «برپایی مجدد حاکمیت قرشی بر مبنای حکومت راشدین» بود. یعنی زنده کردن دوبارهی طرح شورایی خلافت در مقابل حاکمیت موروثی اموی و حقانیت حاکمیت اهل بیت علیهمالسلام (با توجه به سوابق و شرکت پدرش در شورا).
ابنزبیر به خاطر مخالفت دایمی با اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله محبوبیت چندانی در بین مردم نداشت. چنان که او مشوق پدرش، در راه اندازی جنگ جمل و مخالفت با خلافت امیرالمومنین علیه السلام بود. امام علی علیه السلام در این باره میفرماید: «زبیر همواره با ما اهل بیت بود تا زمانی که پسر نامبارکش، عبدالله پدید آمد [۴۳۳].
به تعبیر عبدالله بن عمر، محرک عایشه نیز برای راهاندازی جنگ جمل، عبدالله بود [۴۳۴].
ابنزبیر به عبدالله بن عباس گفت: «من چهل سال است که بغض شما را در سینه پنهان کردهام [۴۳۵].
او نیز مدت چهل روز (ظاهرا چهل جمعه) در خطبه، از درود فرستادن بر پیامبر صلی الله علیه و آله خودداری کرد و در توجیه این عمل گفت: «پیامبر صلی الله علیه و آله خویشاوندان بدی دارد که هنگام بردن نام او، گردن خویش را برمیافرازند [۴۳۶].
ابنزبیر در مدتی که در حجاز حاکم بود، بنیهاشم و دوستداران آنان را مورد آزار و اذیت فراوان قرار داد. چنان که محمد بن حنفیه و عبدالله بن عباس را به همراه ۲۴ تن از بنیهاشم در مدخل چاه زمزم زندانی کرد و آنها را به بیعت با او یا در آتش سوختن مخیر ساخت که در نهایت به وسیله فرستادگان مختار و با هجومی ناگهانی، نجات یافتند [۴۳۷].
برادرش، مصعب بن زبیر، شیعیان عراق را قتل عام کرده و حتی به زنان هم رحم نکرد [۴۳۸].
[صفحه ۱۷۷]
ابنزبیر از موقعیت امام سجاد علیه السلام آگاه بود، به همین دلیل کارهای حضرت را زیر نظر داشت. او به بیعت و تایید امام علیه السلام و در پی آن علویان و دوستداران حضرت نیازمند بود و بر آن هم اصرار داشت. وی با تهدید و فرستادن نامه، میخواست از محمد بن حنفیه و ابنعباس بیعت بگیرد و چون آن دو حاضر به بیعت نشدند، از مکه رانده شده و به طائف رفتند [۴۳۹].
امام سجاد علیه السلام با توجه به دیدگاه خصمانه و کینه توزانه و نیز اعمال ناشایست ابنزبیر نسبت به بنیهاشم و اهل بیت علیهمالسلام، نه تنها شورش او را تایید نکرد، بلکه از فتنهی وی نسبت به اهل بیت علیهمالسلام و شیعیان بیم داشت و از آن اظهار نگرانی میکرد [۴۴۰]؛ ولی بر ضد آن نیز اقدامی نکرد؛ زیرا هر گونه اقدامی علیه حاکمیت ابنزبیر، به سود امویان تمام میشد.
برگرفته از کتاب نقش امام سجاد علیه السلام در رهبری شیعه نوشته آقای محسن رنجبر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *