سیره عملی و رفتاری

اهتمام حضرت سجاد به عبادت خدا

برای تصویر دور نمایی از اهتمام شدید حضرت سجاد علیهالسلام به عبادات به سه روایت توجه نمائید:
۱- امام باقر علیهالسلام فرمودهاند: «فاطمه»، دختر علی بن ابیطالب
[صفحه ۱۷۶]
هنگامی که آن تلاش طاقت فرسا و عبادت بیوقفه و اهتمام شدید به آن را در فرزند برادر خود، حضرت علی بن الحسین علیهالسلام مشاهده نمود، به نزد «جابر بن عبدالله بن عمرو حرام الانصاری» آمده و گفت: «ای مصاحب رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم هر آینه ما بر شما حقوقی داریم و یکی از آنها این است که هر گاه مشاهده کردید که یکی از ما از شدت تلاش و مجاهده، خود را هلاک مینماید، خدا را به او یادآور شوید و او را به محافظت از جان خود و تداوم حیاتش دعوت کنید. حال این علی بن الحسین علیهالسلام بازمانده پدرش حسین است که از کثرت عبادت، بینی ایشان آسیب دیده و شکافته شده و پیشانی و زانوها و دستهای او پینه بسته است.»
«جابر بن عبدالله» به درب منزل حضرت علی بن الحسین علیهالسلام آمد، پس از گفتگویی که بین او و حضرت باقر علیهالسلام واقع شد و پس از استیذان برای دخول، بر حضرت علی بن الحسین علیهالسلام داخل شده و حضرت را در محراب عبادتشان یافت در حالی که بدن آن بزرگوار به خاطر عبادت به شدت ضعیف شده بود.
حضرت با دیدن او بلند شده و از حال او سوال متعددی پرسیده و سپس او را در کنار خود به زمین نشاندند.
در این حال «جابر» رو به حضرت کرده و عرض کرد: یابن رسول الله آیا اطلاع ندارید که خداوند بهشت را برای شما و محبین شما آفریده است و آتش دوزخ را برای کسی که شما را دشمن بدارد، خلق فرموده است؟ پس این همه تلاش که خودتان را به آن مکلف میفرمائید برای چیست؟
حضرت علی بن الحسین علیهالسلام به او فرمودند: «ای مصاحب رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آیا تو اطلاع نداری خداوند تمامی گناهان گذشته و آینده جد من رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم را بخشیده بود. (لیغفر الله لک ما تقدم من ذنبک و ما تاخر) [۲۷۵] (و البته پیامبر معصوم بوده و گناه مصطلح نداشته و منظور از «ذنب» در اینجا «گناه از منظر دیگران» و یا «ترک اولی» است.) اما در عین حال آن حضرت که پدر و مادرم فدایش باد، تلاش و عبادت را رها نکرد تا اینکه
[صفحه ۱۷۷]
ساق پای حضرت منفتح شده و پاهایش ورم نمود. و هنگامی که به او گفته شد، آیا این چنین رفتار میکنید در حالی که خداوند تمامی گناهان شما را بخشیده است، فرمود: «افلا اکون عبدا شکورا»؟ آیا بندهای سپاسگزار نباشم.
«جابر» چون به حضرت علی بن الحسین علیهالسلام نگریست که این گونه سخنان نمیتواند حضرت را به مراعات اعتدال بیشتر وادار سازد، عرض کرد: ای فرزند رسول خدا لااقل برای بقاء جان خود فکری بنمائید، چرا که شما از خانوادهای هستید که بلاها از مردم به واسطه آنان دفع شده و دردها و ناراحتیها توسط آنان برطرف میشود و به وسیله آنها از آسمان طلب باران میگردد.»
حضرت به او فرمودند: «ای «جابر» پیوسته به منهاج پدرانم – صلوات الله علیهم – اقتدا و تاسی خواهم کرد تا آنان را ملاقات نمایم.»
«جابر» به حاضران در آن مجلس رو نمود و گفت: «قسم به خدا در اولاد انبیاء کسی به مانند علی بن الحسین علیهالسلام یافت نمیشود مگر «یوسف» پسر «یعقوب» و قسم به خدا فرزندان علی بن الحسین علیهالسلام از فرزندان «یوسف» افضلاند چرا که بعضی از آنان زمین را از عدل و داد پر خواهند نمود همچنانکه از ظلم و جور پر شده باشد.» [۲۷۶].
۲- «سعید بن کلثوم» میگوید: «نزد حضرت صادق علیهالسلام بودم که یادی از حضرت امیرالمومنین علی علیهالسلام به میان آمد. حضرت پس از بیان پارهای از از حالات و افعال عبادی امیرالمومنین فرمودند: «هیچ کس از فرزندان ایشان شبیهتر به ایشان از حضرت علی بن الحسین علیهالسلام نبود.»
بعد فرمودند: «روزی فرزندشان جناب ابوجعفر محمد بن علی الباقر علیهالسلام بر ایشان وارد شدند و دیدند پدر در زمینه عبادت به مرتبهای رسیده که احدی به آن نرسیده است. ایشان را در حالی یافت که از کثرت شب زندهداری رنگ سیمایشان به زردی گرائیده و از گریههای طولانی، چشمانشان آتش گرفته. جبههی حضرت تغییر کرده و بینی مبارکشان از سجدههای زیاد آسیب دیده و پاره شده است و از ایستادن در حال نماز، پاها و ساقهای ایشان متورم شده است.»
«ابوجعفر» فرمود: «هنگامی که ایشان را به این حال دیدم، نتوانستم جلوی
[صفحه ۱۷۸]
گریه خود را بگیرم و لذا از سر ترحم به حضرت نگریستم، حضرت در حال تفکر به سر میبرد. گریهی من موجب شد که به من متوجه شود. بعد فرمود: «ای پسرم بعضی از آن صحفی که در آنها عبادات علی بن ابیطالب علیهالسلام نوشته شده است را برایم بیاور.» من آنها را آوردم و بعد از اینکه کمی از آن را مطالعه فرمود، با ناراحتی آنها را از دست خود رها کرد و آه بکشید فرمود: «چه کسی بر عبادت علی بن ابیطالب علیهالسلام قدرت دارد؟!!» [۲۷۷].
۳- امام صادق علیهالسلام فرمودند: «حضرت علی بن الحسین علیهالسلام در عبادت بسیار شدید الاجتهاد بودند و زیاد تلاش مینمودند. روزشان «روزه» و شبشان را در حالت «قیام» برای نماز به سر میبردند. البته این رویه به جسم حضرت آسیب رسانید. من به ایشان گفتم: «پدر جان این همه تلاش و جدیت تا به کجا؟» به من فرمود: «به سوی خدایم محبت میورزم باشد که به جوار او نزدیک شده مرا به مقام قرب خود پیش برد.»
آری علاوه بر این حضرت بیست مرتبه با پای پیاده «حج» بجا آورد و فاصله «مدینه» تا «مکه» را بیست روز میپیمود. [۲۷۸].
در این زمینه آنچه بسیار جالب به نظر میرسد برخورد «عبدالملک بن مروان» آن خلیفه مقتدر و زورگوی اموی – با حضرت سجاد علیهالسلام است که با مشاهده آثار عبادت در سیمای حضرت، لب به تعریف و تمجید حضرت گشود و سپس حضرت با برخوردی بینظیر، همه کمالات خود را از خدا دانسته دیدگاه خود را نسبت به عشق به عبادت الهی بیان میدارد.
شرح مبسوط این برخورد و تمجیدها تحت عنوان گزارش «زهری» از وارد شدن حضرت سجاد علیهالسلام بر «عبدالملک» و تکریم و اعزاز حضرت توسط او بیان خواهد شد.
برگرفته از کتاب اسوه کامل زندگی نامه امام سجاد علیه السلام نوشته آقای محمد محسن دعایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *