فرزندان و نوادگان

فرزندان امام سجاد

ذریه بعضها من بعض. [۶۳۵].
در شمار فرزندان امام علی بن الحسین (ع) نیز میان مورخان و تذکره نویسان اختلاف است.
زبیری که کتاب او (نسب قریش) قدیمترین مأخذ موجود است فرزندان امام علی بن الحسین را چنین برمی‌شمارد:
حسین اکبر، محمد، عبدالله (مادر آنان ام‌عبدالله دختر حسن بن علی بن ابی‌طالب است) زید «از ام‌ولد» داود، عمر، علی، عبدالرحمن (در خردسالی مردند) حسین اصغر، سلیمان، قاسم.
دختران او: خدیجه – عبده، ام‌کلثوم، فاطمه، علیه، ام الحسین [۶۳۶].
و ابن سعد برای او ده پسر به نامهای: حسن، حسین، اکبر، محمد، عبدالله، عمر، زید، علی، حسین اصغر، سلیمان، و قاسم نوشته و دختران او را هفت تن به نامهای زیر ثبت کرده است: خدیجه، علیه، کلثوم، ملیکه، فاطمه، ام‌الحسین و ام‌الحسن (حسنه) [۶۳۷] و ابن قتیبه پسران را:
حسن، محمد، علی، عبدالله از (ام‌عبدالله) عمر، زید (از ام ولدی به نام حیدان) و دختران را:
خدیجه، ام‌موسی، ام‌حسن، ام کلثوم نویسد [۶۳۸].
[صفحه ۲۰۴]
بلاذری پسران را:
محمد، عبدالله، حسین، (ام عبدالله) عمر، زید، و دختران را: علیا، خدیجه، ام‌موسی، ام‌حسن، کلثم و ملیکه نوشته است [۶۳۹].
و شیخ مفید در ارشاد فرزندان آن حضرت را پانزده تن نوشته است:
پسران: محمد (امام باقر). (از ام عبدالله) عبدالله. حسن. حسین. زید. عمر. حسین‌اصغر. عبدالرحمن. سلیمان. علی. محمد. اصغر که همگی از ام‌ولد بودند.
دختران:
خدیجه. فاطمه. علیه. ام‌کلثوم [۶۴۰].
علی بن عیسی اربلی مؤلف کشف الغمه در یکی از روایات خود فرزندان او را پانزده تن نوشته است. [۶۴۱] (چنانکه مفید آورده است) و از روایت دیگری که گویا مورد اعتماد او نیست نویسد گفته‌اند او را نه پسر بود و دختر نداشت [۶۴۲] و به روایتی دیگر نویسند:
او را هشت پسر بود و دختری نداشت. [۶۴۳].
و ذهبی فرزندان حضرت را چنین نوشته است:
حسن. حسین که در خردسالی مردند. محمدباقر. عبدالله. زید. عمر. علی. محمداوسط، عبدالرحمان. حسین صغیر. قاسم [۶۴۴].
ابن‌حزم علی ابن احمد بن سعید اندلسی در باب نام و شمار فرزندان آن حضرت ضبط مفصل‌تری دارد.
پسران:
محمد (مادر او ام عبدالله دختر حسن بن علی بن ابی‌طالب) زید (از ام ولد)
[صفحه ۲۰۵]
علی، حسین، عبدالله، عمر.
دختران:
خدیجه که محمد بن عمر بن علی بن ابی‌طالب او را به زنی گرفت.
عبده که نخست محمد بن معاویه بن عبدالله بن جعفر او را گرفت سپس به علی بن حسن بن حسن بن علی بن ابی‌طالب شوهر کرد. و پس از او زن نوح بن ابراهیم بن محمد بن طلحه شد.
ام‌کلثوم که داود بن حسن بن حسن او را گرفت.
ام‌الحسن. زن داود بن علی بن عبدالله بن عباس.
فاطمه. که داود او را پس از مرگ خواهرش به زنی گرفت.
علیه. که نخست زن علی بن حسین بن حسن بن علی بن ابی‌طالب سپس به عبدالله بن معاویه عبدالله بن جعفر شوهر کرد.
ام‌الحسین. زن ابراهیم بن محمد بن علی بن عبدالله بن عباس (ابراهیم الامام [۶۴۵].
ابن‌شهرآشوب برای او دوازده پسر به نامهای:
محمد (باقر) عبدالله باهر. زید. عمر. حسین. اصغر. عبدالرحمن. سلیمان. حسن. حسین اکبر، عبدالله. محمد. اصغر و علی نوشته است و گوید:
گفته‌اند او را دختری نبود و گفته‌اند دختران او فاطمه. علیه و ام کلثوم بودند [۶۴۶].
و طبرسی در اعلام الوری نویسد:
پسران او را محمد باقر (مادر او ام‌عبدالله دختر حسن بن علی بن ابی‌طالب)
زید و عمر (مادر آنان ام‌ولد) عبدالله، حسن، حسین (ام‌ولد) حسین اصغر. عبدالرحمان، سلیمان (ام‌ولد) علی (ام‌ولد) محمد اصغر.
و دختران: خدیجه (ام‌ولد) فاطمه، علیه، ام کلثوم‌اند [۶۴۷].
چنانکه می‌بینیم از پسران نام پنج تن:
امام محمد باقر (ع) زید شهید. عبدالله. عمر و علی و از دختران نام دو تن: علیه
[صفحه ۲۰۶]
و ام‌کلثوم در همه اسنادی که نوشته شد دیده می‌شود.
مؤلف عمده الطالب اعقاب امام چهارم را امام محمد باقر. زید شهید عمر اشرف حسین اصغر و علی اصغر نویسد [۶۴۸].
محدث قمی نویسد: علیه کتابی فراهم آورد که زراره از آن نقل کرده است [۶۴۹].
بنابراین علیه بانویی فاضل و از راویان حدیث بوده است.
و نیز نویسد: ابومحمد عبدالله را به خاطر زیبائی وی باهر می‌گفتند [۶۵۰].
و نویسد: عمر الاشرف متولی صدقات رسول خدا بود. [۶۵۱].
از میان فرزندان امام سجاد گذشته از امام باقر که شیعه او را پس از پدر امام می‌داند، زید به علم و تقوی و بزرگواری مشهور است. وی در قیام علیه امویان به دستور حاکم آنان یوسف بن عمر ثقفی در کوفه به سال ۱۲۲ ه. ق به شهادت رسید.

برگرفته از کتابزندگانی علی بن الحسین (ع) نوشته آقای جعفر شهیدی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *