از دیدگاه قرآن

آبادگری و سازندگی در قرآن

بهره وری از معاش سالم و در حد نیاز از محورهای پایه ای تلاش دین و پیشوایان دینی می باشد. دین برای تأمین معاش جامعه ترغیب فراوان به کار و تلاش و تولید و بهره وری صحیح از منابع خدادادی [ صفحه ۸۵] دارد. و از هر گونه استثمار و بهره کشی از دست رنج دیگری پرهیز می دهد. دین در بارور نمودن و شکوفایی اقتصادی به آبادگری و استفاده بهینه از داده های طبیعی و توزیع صحیح نعمت های عمومی و نیز نیروهای انسانی، توجه می دهد. از گسیل و انباشته شدن سرمایه های کلان در نزد اقلیت، که پی آمد آن محرومیت اکثریت است، پرهیز می دهد. این هدف کلان با طرح سیستم اقتصادی بارور و تعدیل سرمایه ها و اجرای آن توسط افراد کارآمد و معتمد و استقرار عدالت اجتماعی تأمین می گردد. قرآن در ترغیب به آبادگری و سازندگی می فرماید: هو الذی جعل لکم الارض ذلولا فامشوا فی مناکبها و کلوا من رزقه. [۲۰۰] «خدای سبحان آن گونه خدایی است که زمین را رام شما قرار داد، پس بر دوش های آن راه روید و از روزی های الهی بهره ور شوید.» روزی حلال آسان به کف نمی آید، تلاش پرثمر و مداوم می طلبد. روزی حلال و باروری اقتصادی با اجرای سیستم اقتصادی در تولید و توزیع فراهم می شود. که مسؤولیت این فرایند به مدیریت جامعه متوجه است. و امامان معصوم که از فرصت مدیریت بهره مند بودند، مانند امیرالمؤمنین علیه السلام نمونه ای از آن را اجرا نمودند که الگوی حکومت داری دینی و شکوفایی اقتصادی می باشند که در مورد دیگر شرح آن آمده است. [۲۰۱] . لیکن جنبه دیگر آبادگری و سازندگی به زندگی شخصی افراد ارتباط دارد. انسان در زندگی خویش با صرف نظر از سیستم مدیریتی [ صفحه ۸۶] جامعه، خود می تواند تلاش پرثمر در جهت آبادگری و بهره وری صحیح از منابع و تلاش فراوان در تولید و سازندگی داشته باشد. گرچه راه گشای مشکلات اقتصادی در سطح جامعه، محور نخست یعنی اجرای سیستم اقتصادی است؛ لیکن اگر برای کسی آن فرصت فراهم نشد، باید در محور دوم تلاش خود را معطوف دارد که در زندگی تلاش پر ثمر و سازنده داشته باشد. امامان معصوم (علیهم السلام) که بیشتر آنها از محور نخست محروم شدند، تلاش خود را در محور دوم متمرکز نمودند. در زندگی شخصی تلاش مستمر بر سازندگی و بهره وری صحیح از نعمت های الهی نمودند. تا با تولید و سازندگی افزون بر تأمین معاش خویش آسیب های اجتماعی و اقتصادی را نیز در حد توان ترمیم نمایند. این ارزش در اندیشه و رفتار همه امامان بسیار شفاف و درشت می درخشد؛ تنها به نمونه هایی از اندیشه و رفتار سید الساجدین علیه السلام نگر می افکنیم.
برگرفته از کتاب امام سجاد علیه السلام الگوی زندگی نوشته آقای حبیب الله احمدی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *