اخلاق و فضائل

علوم مختلفه امام سجاد

ابونعیم در حلیه الاولیاء به سند خود از علی بن الحسین (ع) آورده است: هر کس بیمورد بخندد،از علم و ادب و وقار وی کاسته گردد.
کسی که امر به معروف و نهی از منکر را ترک کند مانند کسی است که قرآن را پشت سر گذارد و بدان عمل نکند؛ و این طایفه به خوف و ترس و ظلم و ستم و عناد و طغیان گرفتار خواهند شد.
شبیه به این روایت را محمد بن سعد نیز در طبقات به سند خود از علی بن الحسین (ع)، نقل کرده است.
– کسی که علم خود را از دیگران مخفی بدارد و یا در برابر آن اجر و مزدی بخواهد هرگز آن علم برای او مفید نخواهد بود.
ابونعیم در حلیه الاولیاء به سند خود از ابی حمزهی ثمالی از علی بن الحسین (ع)، آورده است: همین که قیامت برپا شود، منادی اعلام میکند، اهل فضل بپاخیزند. پس عدهای از مردم برمیخیزند و آنان را به طرف بهشت فرا میخوانند. آنان نیز بیدرنگ به سوی بهشت به راه میافتند. در این اثنا گروهی از ملائکه آنان را ملاقات کرده، گویند به کجا میروید؟ گویند: به بهشت میرویم. باز میپرسند مگر شما چه کسانی هستید؟ گویند اهل فضل هستیم. باز به آنها گویند فضل شما در چیست؟ در پاسخ گویند: در هر مسئلهای که ما جاهل بودیم و هر وقت با ظلم و ستم مواجه میشدیم به صبر و شکیبایی رفتار میکردیم. و چنانچه کسی رفتار سوئی بر ما مینمود وی را مورد عفو و بخشش قرار میدادیم. آنگاه فرشتگان گویند: داخل بهشت گردید. چه خوب است پاداش نیکوکاران.
سپس به اهل صبر خطاب میشود که به پا خیزند. و نیز به آنان گفته میشود به طرف بهشت بروید. گروهی ملائکه آنان را ملاقات میکنند و همچنان از این امر جویا میشوند.آنها نیز در پاسخ خود را اهل صبر معرفی میکنند. باز از آنان میپرسند: صبر شما در چه بوده است؟ گویند بر اطاعت خداوند صبر کرده، از معصیت خدای عزوجل دوری جستهایم. پس به آنان گویند داخل بهشت گردید که بهشت نعیم، اجر نیکوکاران است.
آنگاه منادی اعلام میکند که همسایگان خدا برخیزند. پس عدهی معدودی برخاسته، به همان ترتیب گروهی از فرشتگان با آنان ملاقات کرده به گفتوگو میپردازند و به آنها گویند: شما چگونه در ردیف همسایگان خدا قرار گرفتید؟ در پاسخ گویند: به خاطر رضای خدا به مساجد رفته، به عبادت خدا
[صفحه ۲۵۷]
میپرداختیم، و در راه خشنودی خدای عزوجل همنشین بندگان خالص بودیم و برای رضای خدا بذل و بخشش میکردیم. به آنان نیز گویند وارد بهشت شوید. چه خوب پاداشی است اجر عاملین. ابونعیم در حلیه الاولیاء به سند خود از عتبی و او نیز از پدر خود آورده است که: علی بن الحسین (ع)، که افضل بنی هاشم بود به فرزند خود گفت: ای فرزند، در برابر مشکلات و مصائب شکیبا باش و معترض حقوق دیگران مشو، و برادرت را به کاری که زیانش برای او بیشتر از نفع توست وادار مکن.
و نیز به سند خود از ابی حمزهی ثمالی و او از علی بن الحسین (ع)، آورده است: آنگاه که قیامت برپا شود منادی اعلام میکند: کجا هستند اهل صبر؟ پس عدهای برمیخیزند. به آنها گفته میشود: صبر شما در چه بوده است؟ در پاسخ گویند: صبر ما در اطاعت خدا و دوری از معصیت بوده است. پس به آنها گویند:
راست گفتید، به بهشت داخل شوید.
در حلیه الاولیاء آمده است که: علی بن الحسین (ع)، میگفت، مردم به طرق مختلف به عبادت و پرستش خداوند میپردازند. عدهای از روی ترس و بیم. این عبادت مخصوص بندگان و غلامان است که به واسطهی ترس از مولای خود انجام میدهند؛ و عبادت گروهی دیگر مبتنی بر حرص و طمع است و این، عبادت بازرگانان است. و دستهای نیز با خلوص نیت و شکر و سپاس پرستش خداوند را به جای میآورند، که این نوع عبادت و پرستش، مخصوص مردان بزرگ و آزاده است.
ابونعیم در حلیه به سند خود از ابی حمزه ثمالی مینویسد: شنیدم که علی بن الحسین (ع) میگفت: هر کس به آنچه که خداوند روزی فرموده قانع و راضی باشد، خود از غنیترین مردم است.
دربارهی صدقه نیز از علی بن الحسین روایت است که آن حضرت در موقع صدقه به فقیر ابتدا آن را میبوسید. سپس اهدا میکرد.
محمد بن سعد در کتاب طبقات آورده است که: علی بن الحسین (ع) در احسان و یاری به فقرا و مساکین و دادن صدقه شهرت بسزایی داشت، و چنان بود که غذا و نان برمیداشت و به خانهی فقرا و مستمندان میرفت و جلو خانهی ایشان میایستاد و به دست خود به آنان اعطا میکرد و میگفت: قبل از آنکه صدقه به دست سائل برسد در دست خداوند قرار میگیرد.
برگرفته از کتاب سیره معصومان امام سجاد علیه السلام نوشته آقای محسن امیر عاملی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *