اخلاق و فضائل

جایگاه رفیع علمی حضرت سجاد

اشاره
حضرت علی بن الحسین امام زین العابدین -(ع)- یکی از مصادیق روشن این آیه کریمه قرآنی میباشند که «کل شئ احصیناه فی امام مبین» [۴۰۱] یعنی: «هر چیزی را در امام مبین – کارنامهای روشن – برشمردیم.» چرا که بر اساس روایات متعدد هنگامی که از رسول خدا – صلی الله علیه و آله و سلم – از این آیه سوال شد حضرت امیرالمومنین -(ع)- را به عنوان «امام مبین» معرفی کردند [۴۰۲] و جانشینان آن امام، همه وارث علم و سایر کمالات خدادادی آن بزرگوار میباشند. آری حضرت امیرالمومنین علی -(ع)- باب «مدینه علم» پیامبر میباشند که «انا مدینه العلم و علی بابها» [۴۰۳] یعنی: «من شهر علم هستم و «علی» درب آن میباشد.» و تمام علم حضرت به جانشینان ایشان یکی پس از دیگری انتقال یافته است.
علاوه بر «علم غیب» امام سجاد -(ع)- که در عنوان «علم لا یتناهی حضرت» به گوشهای از آن اشاره شد، باید توجه داشت حضرت سجاد -(ع)- دارای علوم همه انبیاء و صاحب مراتب عالی علم میباشند.
حضرت در زمینه الهی بودن علم ائمه و گستردگی دامنه آن میفرمایند: «حضرت محمد – صلی الله علیه و آله و سلم – امین خداوند در روی زمین بود و چون به لقاء حق شرفیاب شد، اهل بیت او وارثان او و امینان خداوند در روی زمین میباشند. علم منایا و بلایا (که علم به سرنوشت و مقدرات انسانهاست)، نسب عرب، طهارت مولد آنان، نام
[صفحه ۲۳۹]
شیعیان و اسامی پدران آنها، همه نزد ماست. ما برگزیدگان خداوند و اوصیای پیامبریم و از هر فرد دیگری به قرآن سزاوارتر میباشیم. ما در مراتب عالی علم قرار داریم و علوم همه انبیاء نزد ما به ودیعت گذارده شده است.» [۴۰۴].
ائمه ما (ع) قسم یاد میکردند که «علم الکتاب و الله کله عندنا» [۴۰۵] یعنی: «قسم به خداوند که همه علم کتاب نزد ماست.» همان علمی که جانشین حضرت سلیمان با قطرهای از آن، تخت «بلقیس» را از «یمن» به «فلسطین» آورد.
یکی دیگر از ابعاد علوم ائمه (ع) بهرهمندی آنان از اسرار و علومی ویژه است که نمیتوان آن را در اختیار همه قرار داد و همچنین سر آمدی آنان در «علم فقه» و «احکام» که حضرت سجاد -(ع)- در این دو بخش نیز پیشتاز و نمونه بودهاند.
به هر تقدیر بر اساس یکی از اعتقادات ضروری شیعه، «ائمهی دین» (ع) به جمیع «الهی» و «بشری» عالمند و هیچ چیز بر آنها مخفی نمیباشد و حضرت سجاد -(ع)- نیز امام بر حق و وارث شجرهی طیبه علم و کمال پدران معصوم خود بودهاند.
در زمینه جایگاه رفیع علمی حضرت سجاد -(ع)- دو استدلال دیگر نیز قابل توجه است:
۱- تمام میراث سترگ علمی که در عصر امام باقر -(ع)- که بحق «شکافنده علوم» لقب گرفتند و در زمان امام صادق -(ع)- که به خاطر تلاش در نشر فرهنگ اسلام و تبیین احکام و معارف ناب، بحق «رئیس مذهب» لقب یافتند در اختیار جامعهی اسلامی قرار گرفت از حضرت سجاد -(ع)- بوده، بر اساس وراثت در صفات کمالیه که از اصول اساسی امامت میباشد، همه را از آن امام بزرگوار به ارث برده بودند.
۲- بر اساس «ان آثارنا تدل علینا» یعنی: «آثار و نتایج وجود ما بر کمالات ما دلالت میکند»، مجموعههای پرقیمت و بیبدیل بجا مانده از حضرت سجاد -(ع)- از قبیل «صحیفهی کامله سجادیه» و «رساله الحقوق» و صدها
[صفحه ۲۴۰]
حدیث و روایت از یک سو و شاگردان تربیت شده و به مرتبه کمال رسیده نظیر «ابوحمزه ثمالی» که او را ائمه هدی «سلمان» و «لقمان» زمان نامیدهاند، از سوی دیگر دلالت واضح به جایگاه رفیع علمی و فرهنگی حضرت دارد.
رگرفته از کتاب اسوه کامل زندگی نامه امام سجاد (ع) نوشته آقای محمد محسن دعایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *