احادیث تفسیری

امام سجاد علیه السلام و روش تفسیر عقلی

تفسیر عقلی
عقل انسانی حجت باطن خداوند در همه زمینه هاست و امکان تخطئه آن، امری محال است؛ زیرا تخطئه آن نیز خود نیازمند برهانی عقلی است.
یکی از مواردی که باید بسیار از عقل سود برد، فهم کتاب و سنت است. خود قرآن کریم در آیاتی بسیار، می فرماید: عاقلان و اهل تدبیر و تفکر می توانند به ژرفای علوم قرآنی راه جویند. لذا تفسیر آیات قرآنی با تکیه بر عقل و قواعد عقلی، مورد اهتمام امامان معصوم علیهم السلام بوده، که در ذیل به یک نمونه از آنها اشاره می شود: امام سجاد علیه السلام در پاسخ یکی از یاران خود که سؤال کرده بود: آیا خداوند دارای مکان است؟ فرمود: خداوند از نیاز به مکان منزه است. وی (ثابت بن دینار) سؤال می کند: پس چگونه است که خداوند درباره معراج پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید: ثم دنی فتدلی فکان قاب قوسین او ادنی
/پاورقی ۱- نجم ۸ و ۹٫/
سپس نزدیک آمد و نزدیک تر شد تا فاصله اش به قدر دو طرف کمان یا نزدیک تر شد؟ امام سجاد علیه السلام می فرماید: منظور آن است که پیامبر صلی الله علیه و آله به حجابهای نورانی نزدیک شد و ملکوت آسمانها را نگریست سپس نزدیک تر شد و از ناحیه زیر به ملکوت زمین نگاه کرد تا جایی که خیال کرد آن قدر نزدیک شده است که به اندازه دو طرف کمان یا نزدیک تر گردیده است.
/پاورقی ۲- علل الشرایع، ج ۱، باب ۱۱۲، ح ۱٫/
عقل هر انسانی می فهمد که خداوند مکان ندارد؛ زیرا که نیازمند نیست. پس مراد از نزدیک شدن به خدا، یعنی قرب معنوی و سیر در ملکوت است و جز این تفسیر، تفسیر دیگری که به عقل نزدیک تر باشد، یافت نمی شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *